แจ้ง TM30 เช่าคอนโดทองหล่อ: ใครมีหน้าที่ยื่น และต้องขอเอกสารอะไรบ้าง

TM30 คือการแจ้งต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองว่ามีชาวต่างชาติเข้าพักอาศัยในเคหสถานหนึ่ง ตามมาตรา 38 ของ พ.ร.บ.คนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 กฎหมายกำหนดให้ต้องแจ้งภายใน 24 ชั่วโมง นับจากที่ชาวต่างชาติเข้าพักในที่พักนั้น พูดง่าย ๆ คือทันทีที่คุณย้ายเข้าคอนโดในซอยทองหล่อ 10 หรือใกล้ BTS ทองหล่อ ระบบต้องมีข้อมูลว่าคุณพักอยู่ที่ไหน หน้าที่นี้ในทางกฎหมายเป็นของเจ้าของที่พัก ไม่ใช่ของผู้เช่า แต่คนที่รับผลกระทบจริงกลับเป็นผู้เช่า

เรื่องนี้จึงเป็นความรู้ที่ผู้เช่าชาวต่างชาติในย่านทองหล่อควรเข้าใจไว้ก่อนเซ็นสัญญา ไม่ใช่เพื่อไปทำแทนเจ้าของ แต่เพื่อรู้ว่าต้องทวงถามอะไร และเก็บหลักฐานอะไรไว้กับตัว ทั้งนี้กฎ ช่องทาง และกำหนดเวลาของตรวจคนเข้าเมืองอาจปรับเปลี่ยนได้ ควรตรวจสอบระเบียบล่าสุดกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองอีกครั้งก่อนยึดถือเป็นแนวปฏิบัติ

ตามมาตรา 38 ผู้มีหน้าที่แจ้งคือ เจ้าบ้าน เจ้าของ หรือผู้ครอบครองเคหสถาน ซึ่งในบริบทคอนโดหมายถึงเจ้าของห้องหรือผู้ให้เช่า ไม่ใช่ตัวชาวต่างชาติผู้เช่าเอง แต่ในทางปฏิบัติที่ทองหล่อ รูปแบบการเช่ามีหลายแบบ และคนที่กด 'ยื่น' จริง ๆ ก็ต่างกันไป ผู้เช่าจึงต้องรู้ว่าในสถานการณ์ของตัวเองใครรับผิดชอบ เพื่อจะตามให้ถูกคน

ประเด็นสำคัญคือไม่ว่ารูปแบบไหน หน้าที่ตามกฎหมายยังอยู่ที่เจ้าของหรือผู้ครอบครองเสมอ นายหน้าและนิติบุคคลเป็นเพียงผู้ช่วยดำเนินการ ดังนั้นแม้กฎหมายกำหนดให้เจ้าของเป็นผู้ยื่น ผู้เช่าก็ควรติดตามให้แน่ใจว่ามีการยื่นแล้วจริง และขอสำเนาใบรับแจ้งมาเก็บไว้ เพราะเป็นเอกสารที่คุณจะได้ใช้เอง ไม่ใช่เจ้าของ หากไม่แน่ใจว่าสถานการณ์ของคุณเข้าข่ายแบบใด ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านวีซ่าเพื่อความชัดเจน

• จากเจ้าของ/ผู้ให้เช่า: สำเนาบัตรประชาชนของเจ้าของห้อง ใช้ยืนยันตัวผู้แจ้งตามมาตรา 38
• จากเจ้าของ/ผู้ให้เช่า: สำเนาทะเบียนบ้าน (ทะเบียนบ้าน) ของห้องที่เช่า
• จากเจ้าของ/ผู้ให้เช่า: สัญญาเช่าหรือหลักฐานกรรมสิทธิ์ของห้อง เพื่อยืนยันสิทธิในการครอบครอง
• จากผู้เช่า: สำเนาหนังสือเดินทาง (หน้าข้อมูลส่วนตัว)
• จากผู้เช่า: สำเนาหน้าวีซ่าที่ใช้อยู่
• จากผู้เช่า: สำเนาตราประทับเข้าเมืองครั้งล่าสุด